Laten we eerlijk zijn: Zuidoost-Azië is voor veel reizigers de ultieme initiatierite. Het is goedkoop, het eten is fantastisch (totdat je ‘Bali Belly’ krijgt, maar daar hebben we het zo over), en de infrastructuur is precies goed genoeg om comfortabel te reizen zonder dat het avontuur verdwijnt. Maar de gedachte dat je gewoon op het vliegtuig stapt en wel ziet waar het schip strandt? Die romantische vlieger gaat niet helemaal meer op.
Ik heb mensen huilend bij de incheckbalie op Schiphol gezien omdat ze dachten dat een visum voor Vietnam “wel aan de grens geregeld kon worden”. Niet dus. Of reizigers die hun hele route vastlegden, om er vervolgens achter te komen dat het in november aan de oostkust van Thailand met bakken uit de hemel komt, terwijl het aan de westkust stralend weer is. Een beetje voorbereiding bespaart je bakken met geld en frustratie.
Hieronder duiken we in de essentiële zaken. Geen VVV-praatje, maar hoe het echt werkt in de praktijk.
De Routepuzzel: De Banana Pancake Trail en daarbuiten
Iedereen heeft het over “buiten de gebaande paden”, maar als het je eerste keer is, is er helemaal niets mis met de klassieke route. Die heet niet voor niets de Banana Pancake Trail: de faciliteiten zijn er top en je ontmoet razendsnel andere backpackers. De meeste mensen vliegen op Bangkok. Dat is logisch, want het is vaak de goedkoopste optie vanuit Nederland en Bangkok is de hub van de regio.
Vanuit Bangkok heb je grofweg twee keuzes: naar het noorden of naar het zuiden. Mijn advies? Ga eerst naar het noorden. Het zuiden betekent eilanden en strand, en dat is de perfecte beloning na een paar weken tempels en jungletrekkings.
Een logische loop die reizigers vaak maken:
- Je begint in Bangkok en reist per nachttrein (neem de 2e klasse met airco, slaapt prima) naar Chiang Mai.
- Vanuit Noord-Thailand steek je over naar Laos. De ‘slow boat’ over de Mekong naar Luang Prabang duurt twee dagen. Je zit op een houten bankje en je rug gaat pijn doen, maar het uitzicht is onbetaalbaar en je hebt meteen twintig nieuwe vrienden.
- Je zakt af door Laos naar het zuiden (4000 Islands) en steekt over naar Cambodja.
- Via Siem Reap (Angkor Wat) en Phnom Penh ga je richting Vietnam of terug naar Thailand.
Het weer is belangrijker dan je denkt
Dit is waar mensen zich op verkijken. Zuidoost-Azië is niet één groot tropisch klimaatblok. Het regenseizoen verschilt per regio. Ga je in onze zomer (juli/augustus)? Dan is Indonesië perfect, maar in Thailand en Vietnam is het regenseizoen. Betekent dit dat je niet kunt gaan? Nee hoor. Een tropische bui duurt vaak maar een uurtje en frist de boel lekker op. Maar als je in oktober naar Koh Tao gaat, kan het zijn dat je tot je knieën in het water staat.
In Vietnam is het nog gekker: in het noorden (Hanoi/Sapa) kan het in januari ijskoud zijn. Ik heb daar mensen in korte broek zien bibberen bij 10 graden en mist, terwijl ze dachten dat ze naar de tropen gingen. Check dus altijd de regionale seizoenen voordat je je route vastspijkert.
Visa: Waar moet je echt op letten?
Papierwerk is saai, maar noodzakelijk. De regels veranderen continu, dus pinnen me er niet op vast als dit over een jaar anders is, maar op dit moment is dit de stand van zaken voor Nederlanders.
Thailand
De makkelijkste van de klas. Als Nederlander krijg je bij aankomst (door de lucht) vaak een visumvrije entree voor 30 dagen. Wil je langer blijven? Dan moet je van tevoren een 60-dagen visum aanvragen bij de ambassade, of ter plekke verlengen bij een immigratiekantoor. Let op: “Visa runs” (even de grens over en weer terug voor een nieuwe stempel) worden steeds strenger aangepakt. Doe dat niet te vaak.
Vietnam: De instinker
Hier gaat het vaak mis. Je kunt niet zomaar naar Vietnam vliegen zonder papierwerk (tenzij je korter dan 45 dagen gaat, die regel is recent versoepeld, maar check dit altijd dubbel!). Voor langere trips of specifieke entries is het E-visum de gouden standaard. Dit vraag je online aan. Doe dit minimaal een week van tevoren. Ik heb weleens drie dagen in Bangkok moeten wachten omdat mijn Vietnamese E-visum “pending” bleef tijdens een feestdag. Geen pretje.
Cambodja en Laos
Hier geldt meestal “Visa on Arrival”. Je landt (of komt bij de grens), vult een formulier in, levert een pasfoto in en betaalt. En hier komt een belangrijk detail: zorg voor dollars. Strakke, nieuwe, ongevouwen dollars. In Cambodja en Laos zijn ze extreem pietluttig over de staat van dollarbiljetten. Een klein scheurtje of een inktvlekje? Ze weigeren het biljet. Echt waar. Zorg ook dat je het bedrag gepast hebt, want wisselgeld is soms “op” (lees: verdwijnt in de zak van de douanier).
De beruchte grens bij Poipet
Reis je over land van Thailand naar Cambodja via Poipet? Bereid je voor op een circus. Dit staat bekend als een van de meest corrupte grensovergangen. “Helpers” proberen je dure visums te verkopen in nep-kantoren voordat je bij de echte grens bent. Negeer iedereen die niet in een officieel uniforms achter een loket zit. Loop door, blijf vriendelijk maar stug, en betaal alleen bij het officiële loket.
Vaccinaties en Gezondheid: Geen paniek, wel verstand
Ik ben geen dokter, dus maak alsjeblieft een afspraak bij de GGD of een reiskliniek. Doe dit ongeveer 6 tot 8 weken voor vertrek. Wat ik je wel kan vertellen vanuit ervaring, is waar je in de dagelijkse praktijk mee te maken krijgt.
De standaardprikken voor deze regio zijn meestal DTP, Hepatitis A en buiktyfus. Hepatitis B wordt vaak aangeraden als je lang gaat of risico loopt (bijvoorbeeld door medische ingrepen of gezellig contact met locals, als je begrijpt wat ik bedoel).
Rabiës (Hondsdolheid)
Dit is een serieuze. In Zuidoost-Azië stikt het van de straathonden en brutale apen. Die apen bij de tempels in Bali of Thailand zien er schattig uit, maar het zijn terroristen. Ze jatten je zonnebril en als je die terugpakt: hap. Ook al ben je ingeënt tegen rabiës, je moet na een beet of krab alsnog naar het ziekenhuis voor extra prikken, maar je hebt geen dure en zeldzame immunoglobuline nodig. Zonder vaccinatie moet je dat wel, en dat is in afgelegen gebieden in Laos of op eilanden vaak niet voorradig. Mijn regel: raak geen dieren aan. Hoe lief ze ook kijken.
Malaria vs. Dengue
Iedereen maakt zich druk om malaria, en dat is terecht in bepaalde junglegebieden, maar Dengue (knokkelkoorts) is een veel groter risico voor de gemiddelde backpacker. Er is geen vaccin tegen (althans, niet gangbaar) en je wordt er doodziek van. Hoge koorts, gewrichtspijn, ellende. Het verschil? De malariamug steekt ‘s avonds en ‘s nachts. De denguemug steekt juist overdag, vooral in de steden. Slaap dus altijd onder een klamboe als er geen airco is, en smeer je ook overdag in met DEET, zeker als je in stedelijk gebied bent.
De onvermijdelijke voedselvergiftiging
Je gaat het waarschijnlijk een keer krijgen. Een verkeerde curry, een sateetje dat te lang in de zon lag. Het hoort erbij. Een paar tips om de kansen te verkleinen:
- Eet waar het druk is. Als de locals er in de rij staan, is de omloopsnelheid van het voedsel hoog en is het vers. Een leeg restaurant is verdachter dan een druk straatkraampje.
- IJsblokjes zijn tegenwoordig bijna overal veilig. Het zijn van die cilinder-vormige blokjes met een gat erin, die komen uit de fabriek. Geschaafd ijs of ruwe brokken zou ik vermijden.
- Neem ORS mee uit Nederland. Als je gevloerd bent en alles eruit gooit, is uitdroging je grootste vijand. ORS is goud waard op dat moment. Loperamide is fijn voor in de bus, maar gebruik het niet te snel; die bacterie moet er immers uit.
Geldzaken: Cash is nog steeds King
Hoewel je in Bangkok in de 7-Eleven met je telefoon kunt betalen en hippe koffietentjes in Bali QR-codes gebruiken, is cash in grote delen van Zuidoost-Azië nog steeds de norm. Zeker op lokale markten, in bussen en bij straatstalletjes.
Pinnen kost bijna altijd geld. Thaise banken rekenen standaard 220 Baht (ongeveer 6 euro) per transactie, ongeacht hoeveel je opneemt. Pin dus altijd het maximale bedrag om die kosten te spreiden. En kies op de pinautomaat altijd voor “Withdrawal without conversion” of “Continue without conversion”. Laat je eigen bank de wisselkoers bepalen, niet de Thaise bank. Dat scheelt je zo 10%.
Zorg ook voor een reservepotje. Ik stop altijd 100 euro en een extra creditcard ergens diep in mijn backpack, los van mijn dagelijkse portemonnee. Mocht je gerold worden of je pas wordt ingeslikt, dan sta je niet met lege handen.
Vervoer: De nachttrein vs. de horrorbus
Reizen tussen steden is belachelijk makkelijk. Op elke straathoek in toeristengebieden vind je reisbureautjes die alles voor je regelen. “Bus to Bangkok + ferry to Koh Tao? Tomorrow 8 AM? No problem my friend.”
Een waarschuwing over nachtbussen in Vietnam en Thailand: neem warme kleding mee de bus in. Aziaten zijn dol op airconditioning. Ze zetten die thermostaat gerust op ‘vrieskist’. Je ligt te klappertanden in je T-shirtje terwijl de chauffeur met een jas aan zit. Een sarong of een dikke trui is essentieel.
Apps als 12Go.asia zijn trouwens levensredders. Je kunt hier bustijden en treintickets checken en boeken. Het is vaak ietsje duurder dan bij het station, maar het scheelt je een hoop gedoe en communicatiemisverstanden.
Inpakken: Minder is meer
De grootste fout die bijna iedereen maakt: te veel meenemen. Je hebt echt geen vijf lange broeken nodig. Kleding laten wassen kost daar een euro per kilo en is vaak dezelfde dag klaar. Bovendien wil je ruimte overhouden om die foute olifantenbroek te kopen die iedereen draagt (en die je na drie dagen uitscheurt, maar dat terzijde).
Wat je wél mee moet nemen:
Goede oordoppen (hanen kraaien om 4 uur ‘s nachts, hostels zijn luidruchtig), een universele reisstekker (hoewel onze stekkers in veel stopcontacten passen, niet in allemaal), en een sneldrogende handdoek. Laat die zware wandelschoenen thuis tenzij je echt serieuze trekkings gaat doen; sneakers en slippers zijn voor 95% van de reis genoeg.
Zuidoost-Azië is een regio waar alles uiteindelijk wel goed komt. Soms gaat de bus stuk, soms word je opgelicht voor een paar euro door een taxi zonder meter. Lach erom, leer ervan en bestel nog een pad thai. Veel plezier!