Eerlijk is eerlijk: we hebben allemaal wel eens jaloers naar zo’n Instagram-foto gestaard. Je kent het wel. Iemand met gebruinde benen, een MacBook op schoot, nippend aan een kokosnoot met uitzicht op een azuurblauwe zee. #OfficeForTheDay. Het lijkt de ultieme droom: werken waar je maar wilt, geen grauwe Hollandse luchten meer, en nooit meer in de file op de A2.
Maar laten we meteen even die luchtbel doorprikken voordat we beginnen: werken met je laptop op het strand is een verschrikking. Echt waar. De zon zorgt ervoor dat je je scherm niet ziet, het zand kruipt in je toetsenbord (en dat krijg je er nooit meer uit) en wifi is in de buurt van zout water vaak mysterieus slecht.
Betekent dit dat het digital nomad-bestaan een leugen is? Absoluut niet. Het is fantastisch, maar het vereist wel iets meer voorbereiding dan alleen je koffer inpakken en je huur opzeggen. Ik heb genoeg mensen zien vertrekken en met hangende pootjes (en een lege bankrekening) na drie maanden weer zien terugkomen bij hun ouders in Almere. Laten we zorgen dat jou dat niet overkomt.
Stap 1: Heb je eigenlijk wel een baan die dit toelaat?
Het klinkt flauw, maar niet elk beroep leent zich voor een leven in hostels en Airbnb’s. Als stratenmaker of chirurg wordt het lastig. Het goede nieuws is dat er veel meer kan dan alleen ‘reisblogger’ of ‘webdeveloper’. Tegenwoordig zie ik boekhouders, psychologen, projectmanagers en zelfs juridisch adviseurs die hun werk volledig remote doen.
De grote vraag die je jezelf moet stellen is niet “kan ik dit werk op een computer doen?”, maar “kan ik dit werk doen zonder dat mijn baas of klanten mij fysiek over mijn schouder moeten meekijken?”.
Loondienst vs. Freelance
Hier zit vaak de grootste bottleneck. Veel mensen denken dat ze ontslag moeten nemen en ZZP’er moeten worden. Dat kán, en het geeft je ultieme vrijheid, maar het is ook onzeker. Als die ene grote klant wegvalt terwijl jij net in een duur appartement in Tokio zit, heb je stress.
Steeds meer Nederlandse werkgevers staan open voor ‘remote work’, maar er zit een juridisch addertje onder het gras. Als jij permanent in Spanje gaat zitten, kan de Spaanse fiscus vinden dat jouw Nederlandse werkgever daar belastingplichtig wordt. Dat vinden HR-afdelingen doodeng. Vaak is de deal: “Prima als je een maandje werkt vanuit een vakantiehuisje, maar niet permanent.” Check dit dus heel goed voordat je je huis verkoopt.
De Administratieve Rompslomp (Doe dit eerst)
Het saaiste gedeelte, maar hier ga je nat als je niet oppast. Nederland is dol op regeltjes, en zodra je de grens overgaat, gaan er allerlei alarmbellen rinkelen bij de instanties.
- De 8-maanden regel bij de Gemeente (BRP). Dit is er eentje waar veel beginnende nomaden de mist in gaan. Verblijf je langer dan 8 maanden per jaar in het buitenland? Dan ben je wettelijk verplicht je uit te schrijven uit de Basisregistratie Personen. Doe je dat, dan ben je officieel geëmigreerd. Gevolg: je bouwt geen AOW meer op en, nog belangrijker, je Nederlandse zorgverzekering stopt vaak acuut.
- Zorgverzekering is een mijnenveld. Je Nederlandse basisverzekering dekt je vaak niet of maar beperkt als je lang weg bent of werkt in het buitenland. Ik heb verhalen gehoord van mensen die een ongeluk kregen in Thailand en erachter kwamen dat ze onverzekerd waren omdat ze ‘aan het werk’ waren tijdens hun reis. Kijk naar specifieke verzekeringen voor digital nomads, zoals OOM Verzekeringen of SafetyWing. Kost wat, maar een Thaise ziekenhuisrekening kost meer.
- Blijf vrienden met de Belastingdienst. Als je je in Nederland uitschrijft maar geen nieuwe fiscale woonplaats hebt (omdat je rondreist), word je een soort ‘fiscal nomad’. Dat klinkt stoer, maar banken vinden dat vreselijk. Probeer maar eens een rekening te openen zonder adres. Veel nomaden houden daarom een ‘briefadres’ aan bij familie, maar let op: de gemeente controleert hier streng op.
Je bestemming kiezen: Het gaat niet alleen om palmbomen
Je hebt je laptop, je hebt klanten, je gaat… waarheen? Bali, Lissabon, Mexico-Stad en Chiang Mai zijn de klassiekers. En daar is een reden voor: er is een gemeenschap. Maar staar je niet blind op de plaatjes.
Er zijn drie factoren die bepalen of je ergens fijn kunt werken:
- Internet, internet, internet. Je kunt niet werken op een wankele 3G-verbinding. Check sites als Nomad List of vraag in Facebook-groepen naar recente speedtests. Er is niets frustrerender dan een Zoom-call waarin je klinkt als een robot en je video elke drie seconden bevriest. Je opdrachtgevers vinden dat één keer grappig, de tweede keer onprofessioneel.
- De tijdzone-puzzel. Dit wordt vaak onderschat. Bali is fantastisch en goedkoop, maar het is er in de zomer 6 uur later dan in Amsterdam. Als jouw klanten of collega’s in Nederland om 9:00 uur beginnen, is het bij jou 15:00 uur. Wil je samenwerken, dan ben je dus vaak tot 22:00 of 23:00 uur ‘s avonds bezig. Dag bruisend nachtleven, hallo late night shifts. Mexico of Colombia (vroeger dan NL) is vaak makkelijker: je begint vroeg, bent rond 14:00 uur klaar en hebt de hele middag vrij.
- Cost of Living vs. Kwaliteit van leven. In Zwitserland is het internet perfect, maar betaal je 8 euro voor een koffie. In Vietnam eet je koninklijk voor 2 euro, maar is de luchtvervuiling in de steden soms heftig. Maak een budget. Met 1500 euro per maand leef je in Zuidoost-Azië als een koning, terwijl je in Londen of New York net een bezemkast kunt huren.
De Gear: Wat heb je echt nodig?
Als je alles in een backpack of carry-on wilt proppen, moet je selectief zijn. Maar bezuinig niet op je werkplek. Ik zie mensen werken, voorovergebogen over een 13-inch laptopje aan een te lage koffietafel, en ik krijg spontaan nekpijn als ik ernaar kijk. Als je dit serieus wilt doen, investeer dan in je lijf.
Een inklapbare laptopstandaard is goud waard. De Roost Stand is de heilige graal onder nomaden (licht, onverwoestbaar), maar er zijn goedkopere varianten zoals Nexstand. Combineer dat met een los, draadloos toetsenbord en een muis. Ja, het neemt wat ruimte in, maar het verschil tussen na een werkdag energiek opstaan of met knallende koppijn je bed in duiken, is die extra 500 gram in je tas wel waard.
En dan: Noise Cancelling Headphones. Geen luxe, maar pure noodzaak. Je gaat werken in koffietentjes waar de bonenmaler herrie maakt, in co-working spaces waar iemand naast je luidruchtig aan het bellen is, of in een appartement waar de buren besluiten om 10 uur ‘s ochtends te gaan verbouwen. Een goede Sony of Bose sluit je af van de wereld zodat je die deadline wél haalt.
De eenzaamheid (en hoe je die fixt)
Dit zie je niet op de foto’s. Je komt aan in een nieuwe stad, je appartement is geweldig, maar na drie dagen heb je alleen nog maar tegen de kassière van de supermarkt gepraat. Eenzaamheid is de nummer 1 reden waarom digital nomads stoppen.
Werken vanuit je Airbnb lijkt comfortabel (en goedkoop), maar het is de snelste weg naar een isolement. Mijn advies? Ga naar co-working spaces. Ja, je betaalt 150 of 200 euro per maand voor een bureau, maar je betaalt eigenlijk voor je sociale leven. Daar zitten andere mensen in precies hetzelfde schuitje. Ze zoeken iemand om mee te lunchen, om tips uit te wisselen over de beste visrestaurants of om in het weekend een tripje mee te maken.
Is een co-working space te duur of te formeel? Zoek op Facebook naar “Digital Nomads [Stad Naam]”. In steden als Valencia, Kaapstad of Medellín zijn er wekelijkse borrels. Ga erheen, ook al ken je niemand. Iedereen komt daar alleen, en iedereen zoekt connectie.
Het ritme vinden
Het grootste gevaar van werken in het buitenland is dat het voelt als vakantie. “Ach, ik ga eerst even zwemmen, dan ontbijten, dan even de stad in… oei, het is al 15:00 uur.” Zonder baas die in je nek hijgt, is discipline je enige redding.
- Probeer (hoe saai ook) routines te bouwen. Sta op dezelfde tijd op. Kleed je aan – ga niet in je boxershort werken, dat doet iets met je mindset.
- Blokkeer je uren. Werk hard, speel hard. Als je half werkt en half op je telefoon kijkt, geniet je niet van de stad én je krijgt je werk niet af. Dat is een lose-lose situatie.
- Pak soms een ‘workation’ dag. Accepteer dat je op een reisdag (in de bus of trein) waarschijnlijk niks gedaan krijgt. Plan die dagen vrij. Proberen te werken in een hobbelende bus in Peru is een recept voor wagenziekte en frustratie.
Tot slot: Gewoon gaan?
Je kunt eindeloos blijven plannen. Je kunt nog drie jaar sparen. Je kunt wachten tot het ‘perfecte moment’ is. Maar spoiler alert: dat moment komt niet. Er is altijd wel een verjaardag die je mist, een project dat nog niet af is, of een angst voor het onbekende.
Begin klein. Je hoeft niet meteen je huis te verkopen en naar Australië te emigreren. Vraag je werkgever of je twee weken vanuit een huisje in de Ardennen of Zuid-Spanje mag werken. Kijk hoe dat voelt. Krijg je je werk af? Voel je je eenzaam of juist bevrijd? Als dat bevalt, pak je door.
De wereld ligt aan je voeten, zolang er maar wifi is.